ChatGPT'de Görünmek: Markanız Nasıl Önerilir ve Nasıl Ölçülür?

Bir satın alma müdürü ChatGPT'ye orta ölçekli bir distribütör için hangi lojistik yazılımının uygun olduğunu soruyor. Bir hasta İstanbul'daki en iyi diş kliniğini soruyor. İki durumda da cevap birkaç isimden oluşan kısa bir liste oluyor ve markanız bu listede yoksa karar sürecine hiç girmiyorsunuz. Bu yüzden ChatGPT'de görünmek, işletme sahipleri ve pazarlamacılar için artık somut bir iş sorusu.

İnternetteki tavsiyelerin çoğu iki gruba ayrılıyor. Bazıları yalnızca elle kontrol listesi veriyor, bazıları da her yapay zekâ aracı için aynı genel taktikleri tekrarlıyor. ChatGPT'nin cevabı nasıl ürettiğini anlatan kaynak az. Bu rehber oradan başlıyor: ChatGPT bilgiyi nereden alıyor, sitenizi okuyabilmesi için hangi teknik ayarlar gerekiyor ve görünürlüğünüzü tekrarlanabilir bir sistemle nasıl ölçersiniz.

Kısa cevap: ChatGPT'de görünmek için markanızın, ChatGPT'nin web aramasında okuduğu kaynaklarda net ve tutarlı biçimde yer alması gerekir. Robots.txt'de OAI-SearchBot'a izin verin, Bing'de indekslenin, soruları doğrudan yanıtlayan sayfalar yazın ve rehberlerde, listelerde bahsedilin. Ödemeyle yer alınmaz, garanti de yoktur. Müşteri sorularını düzenli sorup bahsedilme, sıra ve kaynak gösterimini ölçerek ilerlersiniz.

ChatGPT'de görünmek ne demek? (Ve ne demek değil)

Bir kullanıcı 'İstanbul'da en iyi diş kliniği hangisi?' gibi bir soru sorduğunda ChatGPT'de görünmek üç şey anlamına gelir:

• markanız cevapta adıyla geçer,
• listede üst sıralarda yer alır,
• siteniz kaynak olarak gösterilir (citation).

Kısa not: Sosyal medyada yayılan 'ChatGPT, ben nasıl görünüyorum?' ya da 'kendini nasıl görüyorsun?' fotoğraf trendi görsel üretimiyle ilgilidir, marka görünürlüğüyle bir bağlantısı yoktur. Aradığınız buysa bu rehber o konuyu anlatmıyor. Aşağıdaki her şey, işletmenizin yapay zekâ cevaplarında önerilmesiyle ilgili.

Görünürlük tek bir 'çıktım/çıkmadım' sonucu değildir. Beş boyutu ayrı ayrı değerlendirin:

• Bahsedilme: Markanızın adı geçiyor mu?
• Sıra: Listede birinci misiniz, beşinci mi?
• Kaynak gösterimi: Kendi siteniz kaynak olarak bağlantılanıyor mu, yoksa yalnızca üçüncü taraf siteler mi?
• Ton: Anlatım olumlu mu, nötr mü, olumsuz mu?
• Doğruluk: Fiyat, adres, hizmetler ve çalışma saatleri doğru mu?

Sık bahsedilen bir marka da müşteri kaybedebilir. ChatGPT kapanmış bir şubeyi ya da eski bir fiyatı söylüyorsa görünürlük size zarar verir.

ChatGPT cevaplarını nereden alıyor?

Eğitim verisi ile canlı web araması arasındaki fark

ChatGPT iki kaynaktan beslenir. Birincisi modelin eğitim verisidir. Bu, belirli bir tarihte dondurulmuş büyük bir metin arşividir. Yeni açtığınız şubeyi, güncel fiyatlarınızı ya da geçen ay çıkardığınız ürünü bilemez. İkincisi canlı web aramasıdır. ChatGPT burada arama yapar, güncel sayfaları okur ve cevabı çoğu zaman bağlantılarla birlikte oluşturur.

Yerel ve ticari sorularda sonucu genellikle canlı arama belirler. 'Şehirde en iyi X', 'X fiyatı' ve 'X mi Y mi' bu tür sorulardır. Model bunları hafızasından güvenilir biçimde cevaplayamaz, bu yüzden arar. Dolayısıyla görünürlüğünüz, web'in bugün sizin hakkınızda ne söylediğine büyük ölçüde bağlıdır.

ChatGPT araması, Bing ve OAI-SearchBot

OpenAI'nin dokümantasyonuna göre ChatGPT araması üçüncü taraf arama sağlayıcılarından ve iş ortaklarının içeriklerinden yararlanır. Bing'in bu sağlayıcılardan biri olduğu yaygın olarak bilinir. OpenAI ayrıca arama için kendi tarayıcısını, OAI-SearchBot'u çalıştırır. Pratikte Bing'de indekslenmemiş ya da OAI-SearchBot'u engelleyen bir site dezavantajlı başlar. Birçok ekip yalnızca Google'a odaklanıp Bing'i hiç kontrol etmez ve bu eksik oldukça yaygındır.

Diğer yapay zekâ motorları farklı kaynaklar okur

Her motor farklı bir indeksten beslenir:

• Gemini Google Arama'ya dayanır.
• Perplexity kendi indeksini ve Sonar modellerini kullanır.
• Google AI Overviews Google indeksi üzerine kuruludur.

Aynı soruya farklı motorlar farklı markalar önerebilir. Bu yüzden her zaman birden fazla motoru test edin.

Sonuç: ChatGPT için 'yapay zekâya özel ayrı bir SEO' yoktur. ChatGPT, okuduğu kaynakların bir yansımasıdır. O kaynakları ve oradaki varlığınızı güçlendirirseniz cevaplar da değişir.

Şu an ChatGPT'de görünüyor musunuz? 15 dakikalık kontrol

1. Müşterinin soracağı 5 soruyu marka adı kullanmadan yazın. Sektör + şehir + ihtiyaç formatını kullanın. Örnekler: 'Kadıköy'de çocuk dostu kafe önerir misin?', 'İzmir'de fabrikalara hizmet veren endüstriyel temizlik firmaları hangileri?', 'Ankara'da girişimcilere uygun muhasebe büroları hangileri?'
2. Soruları dört yerde sorun: ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google AI Overviews. Hafıza ve geçmişten gelen kişiselleştirmeyi azaltmak için oturumu kapatın ya da ChatGPT'nin geçici sohbet modunu kullanın.
3. Her soruyu 2-3 kez sorun. Cevaplar her denemede değişebilir. Üç denemenin kaçında çıktığınızı not edin.
4. Sonuçları aşağıdaki şablona işleyin.
5. Sonuçları yorumlayın. Hangi rakipler sürekli çıkıyor? Hangi siteler kaynak gösteriliyor? Bilgileriniz doğru mu?
6. Altyapıyı kontrol edin (bir sonraki bölüm) ve testi ayda bir tekrarlayın.

Kopyalanabilir ölçüm tablosu şablonu:

Soru	Motor	Deneme	Bahsedildi mi?	Sıra	Sitem kaynak mı?	Geçen rakipler	Bilgi doğru mu?
İstanbul'da en iyi diş kliniği?	ChatGPT	1/3	Evet	3	Hayır	A, B, C	Adres eski
İstanbul'da en iyi diş kliniği?	Perplexity	1/3	Hayır	–	–	A, D	–

Bir uyarı: 'X firması nasıl?' diye sormak, önerilip önerilmediğinizi ölçmez. Marka adını siz verdiğiniz için soru yalnızca ChatGPT'nin sizin hakkınızda ne bildiğini test eder. Bilgi doğruluğunu kontrol etmek için işe yarar, görünürlüğü ölçmek için yaramaz.

Teknik kapı: ChatGPT sitenizi okuyabiliyor mu?

OAI-SearchBot, GPTBot ve ChatGPT-User farklı botlardır

OpenAI farklı işler için ayrı kullanıcı ajanları kullanır:

Bot	Görevi	Engellerseniz
OAI-SearchBot	ChatGPT arama sonuçları için sayfaları tarar	Sayfalarınız arama cevaplarında yer almayabilir
GPTBot	Model eğitiminde kullanılabilecek içerik toplar	Eğitimden çıkarsınız; arama görünürlüğü engellenmez
ChatGPT-User	Kullanıcının isteği gerektirdiğinde bir sayfayı açar	Anlık ziyaretler sınırlanır; aramaya dahil edilme kararında kullanılmaz

Eğitimi engelleyip aramada görünür kalabilirsiniz:

User-agent: OAI-SearchBot
Allow: /

User-agent: GPTBot
Disallow: /

GPTBot'u engelleyip engellememek bir iş kararıdır. OAI-SearchBot'u engellemek ise ChatGPT arama görünürlüğünüze zarar verir. CDN ya da güvenlik duvarınızın bu botları varsayılan olarak engellemediğini de kontrol edin.

Bing'de indekslenin

Sitenizi Bing Webmaster Tools'a ekleyin, sitemap gönderin ve indeks raporlarını kontrol edin. Bing, sayfalarınız değiştiğinde haber vermenizi sağlayan IndexNow protokolünü de destekler.

Önemli bilgileri düz HTML'de tutun

Fiyat, hizmet bölgesi, çalışma saatleri ve iletişim bilgilerini sayfanın HTML'ine koyun. Bunları yalnızca JavaScript bileşenlerinin, görsellerin ya da PDF'lerin içine yerleştirmeyin. Tarayıcı botlar, betikleri her zaman bir internet tarayıcısı gibi çalıştırmaz.

Yapılandırılmış veri

Sayfalarınızı işinize uygun schema.org türleriyle işaretleyin: Organization, LocalBusiness, Product veya Service ve FAQPage. Yapılandırılmış veri cevapta yer almayı garanti etmez, ama bilgilerinizi daha kolay okunur ve daha az belirsiz hale getirir.

llms.txt hakkında dürüst bir not

llms.txt, sitenizi dil modelleri için özetleyen önerilmiş bir dosyadır. Bazı siteler önemli sayfalarının sade Markdown sürümlerini de yayınlıyor. İkisinin de zararı yoktur. Ancak OpenAI'nin llms.txt'yi sıralama sinyali olarak kullandığı doğrulanmış değildir. Öncelik listenizin sonuna koyun ve yukarıdaki adımları tamamladıktan sonra yapın.

İçerik: ChatGPT'nin alıntılayacağı sayfalar nasıl yazılır?

• Her soruya bir sayfa ya da bölüm açın. İlk iki cümlede doğrudan cevap verin, ayrıntıya sonra girin.
• Somut veri kullanın: fiyat aralığı, hizmet bölgesi, kime uygun olduğu ve alternatiflerden farkınız. 'Kaliteli hizmet' gibi genel ifadeler modele alıntılayacak bir şey bırakmaz.
• Karşılaştırma ve 'en iyi X' sayfaları yazın. ChatGPT liste formatındaki sorularda seçenekleri zaten karşılaştıran sayfaları sıkça okur. Alternatiflere adil davranın, yoksa sayfa güvenilirliğini kaybeder.
• SSS bölümlerini müşterinin kendi kelimeleriyle yazın. İfadeleri satış görüşmelerinden, destek taleplerinden ve WhatsApp mesajlarından alın.
• İçeriği güncel tutun. Yayın ve güncelleme tarihi ekleyin, yıllık bilgileri yenileyin, yazarı ve uzmanlığını gösterin.

Başkalarının sizden bahsetmesi neden en güçlü sinyal?

ChatGPT bir satın alma sorusunu cevaplamadan önce çoğu zaman üçüncü taraf siteleri okur. Bunlar arasında sektör rehberleri, karşılaştırma blogları, haber siteleri, Google Haritalar kayıtları, yorum ve şikâyet platformları ve sektör listeleri vardır. Bu kaynaklar sizden bahsetmiyorsa, yalnızca kendi sitenizle listeye girmeniz zordur.

Kaynak site analizi

Test cevaplarında kaynak gösterilen her alan adını not edin. 20-30 sorudan sonra bir örüntü ortaya çıkar: Sektörünüzde birkaç rehber, yorum sitesi ya da blog sürekli tekrar eder. Bu, sizin hedef listenizdir. Bu sitelerde listelenmeyi, yorum almayı ya da yazarlarına işe yarar veri ve uzmanlık sunmayı hedefleyin.

Varlık tutarlılığı

İşletme adı, adres, telefon ve kategori bilgisi her platformda aynı olmalı. Bilgiler farklıysa model çelişen verileri uzlaştırmak zorunda kalır ve yanlış cevaplar tam da böyle ortaya çıkar.

Yanlış bilgiyi kaynağında düzeltin

ChatGPT eski bir adres ya da kapanmış bir şube gösteriyorsa, bu bilginin nerede durduğunu bulun. Güncellenmemiş bir rehber kaydı, eski bir haber ya da kendi sitenizdeki eski bir sayfa olabilir. Düzeltmeyi orada yapın. ChatGPT'ye sohbette 'bu yanlış' yazmak, başka kullanıcılara verilen cevabı değiştirmez.

Taktik listesi

• Soruları doğrudan cevaplayan içerik
• Müşteri diliyle yazılmış, FAQPage ile işaretlenmiş SSS bölümleri
• schema.org yapılandırılmış verileri
• llms.txt ve Markdown sürümler (düşük öncelik)
• Her platformda tutarlı işletme bilgisi
• ChatGPT'nin gerçekten kaynak gösterdiği sitelerde bahsedilme
• Güncel ve uzman tarafından yazılmış içerik

Dürüst bir uyarı: Bu adımların hiçbiri cevapta yer almayı garanti etmez. Şansınızı artırırlar, işe yarayıp yaramadıklarını ise ölçüm gösterir.

Görünürlüğü nasıl ölçersiniz? Beş metrik ve huni aşamaları

Beş metrik

1. Bahsedilme oranı: Adınızın geçtiği cevapların oranı.
2. Ortalama sıra: Liste cevaplarında kaçıncı sırada olduğunuz.
3. Kaynak gösterim oranı: Kendi sitenizin ne sıklıkla kaynak olarak bağlantılandığı.
4. Ton: Olumlu, nötr ya da olumsuz.
5. Doğruluk: Cevabın doğrulanmış marka bilgilerinizle uyuşup uyuşmadığı.

Soruları huni aşamalarına göre gruplayın

• Farkındalık: 'X nedir?', 'X nasıl çalışır?'
• Değerlendirme: '[Şehir]'de en iyi X hangileri?'
• Karar: 'X mi Y mi?', 'X fiyatı ne kadar?'

Markalar çoğu zaman farkındalık cevaplarında çıkıp karar cevaplarında kaybolur. Oysa alıcı seçimini karar aşamasında yapar.

Ses payı (share of voice)

En fazla 5 rakip seçin, aynı soru setini sorun ve geçen her markayı sayın. Ses payınız = sizin bahsedilme sayınız ÷ siz ve rakiplerinizin toplam bahsedilme sayısı. Varsayımsal bir örnek: 60 cevapta siz 12 kez, diğer beş marka toplam 48 kez geçiyorsa ses payınız 12 ÷ 60 = %20 olur.

Örnek ölçüm tablosu

Soru	ChatGPT	Gemini	Perplexity	AI Overviews
Ankara'da girişimcilere uygun muhasebe bürosu?	2/3, ort. 3. sıra	0/3	1/3, 4. sıra	Geçmedi
Ankara'da [hizmetiniz] fiyatı?	3/3, 1. sıra, kaynak	1/3, 2. sıra	2/3, 2. sıra	Geçti

Ne sıklıkla ölçmeli?

Elle yapıyorsanız en az ayda bir, otomatik bir araçla haftalık ölçün. Sitenizde, kayıtlarınızda ya da içeriğinizde değişiklik yaptıktan sonra mutlaka yeniden ölçün ki neyin işe yaradığını görebilesiniz.

Elle mi, araçla mı? Ne zaman otomasyona geçmeli?

Elle test, 5 soru ve tek motor için yeterlidir. 20 soruyu 4 motorda üçer kez sormak ise her turda 240 cevap demektir. Her birini okuyup kaydetmek gerekir ve bu her ay saatler tutar.

Hiçbir kurulum yapmadan durumunuzu görmek için ücretsiz yapay zekâ görünürlük kontrolünü kullanabilirsiniz. Sektörünüzü ve şehrinizi girersiniz, 5 alıcı sorusu 3 motorda test edilir. Kayıt gerekmez.

Düzenli takip için ChatGPT görünürlüğünü ölçen Jumpix AI Visibility soru setinizi her hafta otomatik olarak ChatGPT, Gemini, Perplexity, Google AI Overviews ve isteğe bağlı olarak Claude'da çalıştırır. Bahsedilme, sıra, kaynak gösterimi, ton ve doğruluğu raporlar. Rakiplere karşı ses payını ve kaynak siteleri gösterir, yapılacaklar listesi çıkarır ve görünürlük düştüğünde uyarı gönderir. Fiyatı 1 marka için ayda 9,90 USD'dir. Ücretsiz deneme kart gerektirmez ve 1 marka ile 1 ölçüm içerir. Bu işi yürütecek ekibi olmayanlar için yönetilen GEO hizmeti de var.

Hangi kanalların satış fırsatı ürettiğini zaten raporluyorsanız, yapay zekâ cevaplarını da bu rapora erken keşif kanalı olarak ekleyin. Bunun için pazarlama ekiplerinin kampanyaları satış hunisine nasıl bağladığına göz atabilirsiniz.

Sonuç

ChatGPT'de görünmek bir hile ya da ücretli yerleşim değildir. Üç şeye bağlıdır: ChatGPT'nin sizi okuyabilmesi, güvendiği kaynakların sizden bahsetmesi ve bilgilerinizin her yerde tutarlı olması. OAI-SearchBot ve Bing ile teknik kapıyı açın. Gerçek soruları cevaplayan sayfalar yazın. ChatGPT'nin zaten kaynak gösterdiği sitelerde yer alın. Ardından beş metrikle, huni aşamalarına göre ve rakiplerinize karşı her ay ölçün. Cevaplar değişmeye devam edecek. Bu yüzden ilerlemeyi tek bir testle değil, zaman içindeki eğilimle değerlendirin.

Sık Sorulan Sorular

ChatGPT'de görünmek için ödeme yapmak gerekir mi?

Hayır. ChatGPT'nin organik cevaplarında ücretle yer satın alınamaz. OpenAI'nin gösterdiği reklamlar ayrıdır ve reklam olarak etiketlenir. OpenAI, reklamların cevapları etkilemediğini belirtiyor. Görünürlük, sitenizin okunabilir olmasından ve ChatGPT'nin kullandığı kaynaklarda iyi temsil edilmenizden gelir.

Bir kez ChatGPT cevabında çıkmak yeterli mi, neden her seferinde farklı cevap veriyor?

Hayır. Cevaplar her seferinde yeniden üretilir ve soru ifadesine, arama sonuçlarına ve kişiselleştirmeye göre değişebilir. Bu yüzden her soruyu 2-3 kez sorun, oturumu kapalı ya da geçici sohbet modunda test edin ve bahsedilme oranınızı zaman içinde takip edin.

ChatGPT'ye işletme adımı doğrudan yazarsam görünüyor muyum demektir?

Her zaman değil. Marka adını siz yazdığınızda yalnızca ChatGPT'nin sizin hakkınızda ne bildiğini test edersiniz. Bu, bilgi doğruluğunu kontrol etmek için işe yarar. Görünürlük ise müşteri marka adı vermeden '[şehir]'de en iyi X' diye sorduğunda önerilmektir.

ChatGPT markam hakkında yanlış bilgi veriyorsa ne yapmalıyım?

Hatanın kaynağını bulun ve orada düzeltin. Bu kaynak eski bir rehber kaydı, bir haber ya da kendi sitenizdeki güncellenmemiş bir sayfa olabilir. Ad, adres ve telefon bilgilerinizi tüm platformlarda aynı hale getirin. ChatGPT'yi sohbette düzeltmek, başka kullanıcıların gördüğü cevabı değiştirmez.

'ChatGPT ben nasıl biriyim / sen nasıl görünüyorsun' fotoğraf trendi bu konuyla aynı şey mi?

Hayır. O trend görsel üretimiyle ilgilidir. Yapay zekâ görünürlüğü ise işletmenizin müşteri sorularına verilen cevaplarda doğru şekilde anılıp anılmadığı, önerilip önerilmediği ve kaynak gösterilip gösterilmediğiyle ilgilidir.

İlgili yazılar

<!-- rank-agent-related -->

• generative engine optimization <!-- rank-agent-link:c065e472-beb5-4b43-bc87-7198a4b11ed4 -->